Bir Ladino öyküsü: “Korason de la gramama”

Bir Ladino öyküsü “Korason de la gramama” Kulüp Dizisi yayınlandığı ilk günden beri izleyiciden büyük alkış aldı. Dönemin tüm ayrıntılarının özenle düşünüldüğü dizide kulağımıza hoş bir tını geldi, Ladino dilinin tınısı. Tıpkı Pascal Mercier’in “Lizbon’a...
Devamını oku

“Bir İstakozu Öldürmenin En İnsancıl Yolu”

“Bir İstakozu Öldürmenin En İnsancıl Yolu” Gerçekten nedir cinsel istismar? Sadece Türkiye’de mi zor bir kadın olmak? Tek kişilik bir oyunla nasıl anlatabilirsin, dünyadaki kadınların sessiz çığlığını. Sahnede ışıkların altında, dar bir alanda sıkışmış bir...
Devamını oku

Partnerinizle aşk haritanızı hazırladınız mı?

Çevremizde 50 yıllık evli bir çift gördüğümüzde bu kadar uzun bir ilişki nasıl yürütülür diye şaşırdığımız bir gerçek. Sizce neden şaşırıyoruz? Bu çift neden bu kadar özel ve her şeyden önemlisi bu işin sırrı ne?...
Devamını oku

Şiddete karşı çaresiz değilsiniz

Şiddetten yana değiliz ama yeri gelince iki tekme, bir tokat Saldırısı, kavgası, cinayeti bol bir ülke ve bunların acı sonuçlarını fazlasıyla yaşayan bir cins olarak en çok bilmemiz ve hatta kullanmamız gereken bir hak, savunma hakkı....
Devamını oku

Saç dökülmesinin önüne nasıl geçilir?

Mevsimsel saç dökülmesinin önüne sağlıklı beslenerek geçebilirsiniz… Güzellik değişken bir değerdir. Güzellik tanımlandığı zamana, topluma, yaşa, mesleğe, içinde bulunduğu sosyal ve psikolojik duruma göre değişenlik gösterir. Bununla birlikte değişik kültürlerde sanat ve modanın çok geniş...
Devamını oku

10 bin saatlik yolculuk

Başarıya ulaşmak için doğuştan gelen yeteneklerimiz mi yoksa çok çalışmak mı daha önemlidir? İkisi birden önemliyse aralarında ne gibi bir etkileşim vardır? Çok çalışan biri; yeteneğine güvenip az çalışan birinden daha başarılı olabilir mi? Başarılı olmak için...
Devamını oku

Genetik ve beslenmenin ilişkisi var mı?

Genetik hastalıklarımızın önüne alışkanlıklarımızı, yaşam tarzımızı (beslenmemizi değiştirerek ve aktivite düzeyimizi artırarak geçebilir miyiz dersiniz ?

Genetik testler ile hastalıkların oluşumunu önleyebiliriz …

Genetik, biyolojinin organizmada kalıtım ve varyasyonunu inceleyen bilim dalıdır. Sahip olduğumuz özelliklerin kalıtsal olduğu bilgisi Gregor Mendel’in yaptığı çalışmalarla başlamış olup halen devam etmektedir. Sonraki nesillere bilgiler gen adı verilen kalıtsal bir birim ile aktarılır.  Gen DNA dizisi üzerindeki veri tanımlanabilen, transkripsiyonu yapılan, düzenleyici veya fonksiyonel bölgeleri olan birimdir. Kısaca gen anlamlı DNA parçasıdır.

Genler fonksiyonel etkilerini proteinlerin üretimi ile ifade ederler (RNA-mRNA). Genetik kod ise genetik materyalde kodlanmış olan bilginin canlı hücreler tarafından proteinlere çevrilmesini sağlayan kurallar kümesidir. İnsan genom projesi ile insanın DNA haritası; yaklaşık 19.000 genin her biri için kodlanan nükleotit dizilimleri projelendirilerek çıkarılmıştır. Bunun sonucunda da sahip olduğumuz genetik yapının sağlığımızla olan ilişkisine erişim olanağı oluşmuştur. Genetik hayatımızın her alanında vardır. Gaita, mukoza v.b bedenimizde çıktı şeklinde bizim tüm genetiğimizi dökmektedir. Bu noktada ise beslenmemizin genetiğimiz üzerine büyük ölçüde etkisi bulunmaktadır.

Beslenme sağlık üzerinde çok önemli etkiye sahip

İnsan sağlığı üzerine olan en önemli çevresel etmenlerden biri beslenmedir. Beslenme ve sağlık arasında kuvvetli bir ilişki bulunmaktadır. Araştırmalar genetik yatkınlığı olan bireylerde diyet ve (yaşam tarzı) gibi birçok alışkanlıklarımız ve çevresel etmenlerin disfonksiyonu hastalığa neden olabildiğini göstermektedir. Bireylerin yanlış beslenme alışkanlıkları obezite, kalp damar ve diyabet gibi hastalıkların meydana gelmesinde önemli bir risk faktörüdür.

Kronik hastalıklar, yaşam boyu sürdürülen yanlış günlük tercihlerin bireyin genetik yapısı ile etkileşime girmesi sonucu ortaya çıkar. Kronik hastalığa sahip kişiler için sağlık hizmetleri öncelikle ilaç kullanımı ile hastalığın sonuçlarının yönetilmesine yöneliktir. Son 10 yılda insan Genom Projesi ile kronik hastalıkların moleküler düzeyde nasıl meydana geldiği ve mekanizması daha iyi anlaşılmıştır. Gelecek yıllarda tüm geleceğimizi oluşturacak olan genetik hayatımızın her alanında koruyucu ve önleyici sağlık hizmetleri ile geleceğimiz için koruyucu (bariyer ) bir sağlık birimidir. Son yıllarda iyice gelişen genetik alan ile birlikte beslenme araştırmaları, bu mekanizmalardan elde edilen bilgilerle kronik hastalıkların önlenmesi ve yönetilmesi için daha etkili klinik müdahaleler geliştirmeye odaklanmaktadır.

Nütrisyonel genetik

Düzenlenebilir yaşam tarzı elementlerinin hastalık ve sağlık üzerine etkilerini yönetmek nütrisyonel genomik alanının ilgilendiği bir konudur.  Nütrisyonel genomik; her bir bireyin genetik yapısını tanıma, hastalık ve sağlık yatkınlıklarını değerlendirme ve sağlık durumunu etkileyen değiştirilebilir yaşam tarzı etmenlerini sağlığın teşviki yönünde düzenleyerek bireyin yaşam boyu hastalanmaması için projelendirme yapar. Bu projelendirmeyi yaparken; besin ögeleri, besinlerdeki diğer biyoaktif bileşenler, toksinler ve ksenobiyotikler ile fiziksel aktivite, uyku, stres gibi çevresel etmenler ve genom arasındaki etkileşimlerden kaynaklanan diyet ve yaşam tarzı ile ilgili hastalıklar üzerine odaklanır.

Çevresel etmenlerin disfonksiyon ve hastalık oluşturma süreci basit olarak; çevresel etmenler kaynaklı genlerde değişimler meydana gelmesi, değişen genler sebebiyle kodlanan bilgilerde değişiklik, sonuç olarak işlevsellikte meydana gelen olumsuz değişim (bozulma).  Örnek olarak inflamatuvar yanıt için önemli olan IL- F2, IL1, IL6 ve TNF genlerinde bulunan varyantlar insanlarda proinflamatuvar yatkınlığı arttırarak bir veya daha çok kronik hastalığın gelişme riskini arttırdığı gözlemlenmiştir. Bu örnek üzerinden gidilecek olunursa bu bilgilerin önceden bilinmesi antiinflamatuvar bir diyet yaklaşımıyla oluşabilecek problemlerin önüne geçilmesini sağlayacaktır.

Yaşam tarzı ile genlerin etkisi düzenlenebilir

Beslenme ve genetik alanının kesiştiği noktalardan yararlanılması ile bir danışanın genetik yatkınlıklarının bilinip mevcut yaşam stilinin genlerinde meydana getireceği öngörülen çevresel etmenlerin düzenlenmesi ile meydana gelebilecek olan disfonksiyon ve kronik hastalıkların önüne geçilebilir.

Dünyada her geçen gün artan kronik hastalık prevelansı göze alındığında koruyucu sağlık uygulamalarının önemi bir kere daha anlaşılmalıdır. Bu noktadan bakıldığında beslenme alanı ile genetik alanının bu kesişiminden meydana gelen füzyondan yaralanmak tüm dünyanın yararına olacaktır.

Beslenme Uzmanı Esra Şahin (genetik master)
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
error: