Bu hafta, özellikle teknoloji şirketlerinin yöneticileri ve teknoloji hisselerinin yatırımcıları açısından oldukça tedirgin edici geçti. Yeni haftaya da endişeli giriyorlar.
SpaceX için milyarlarca dolarlık imtihan: Uçuşa mı geçecek, yoksa çakılacak mı?
Bir yandan Asya borsalarında çip üreticilerinin hisselerinde başlayan sert düşüş tüm borsalara yayıldı, öte yanda SpaceX’in hisse değerinin geldiği nokta yatırımcıları fazlasıyla endişelendiriyor.
Çip şirketlerinin durumunu başka bir zaman analiz etmeye çalışayım, şimdi herkesin odaklandığı SpaceX’in değerinin, hangi şartlarda nasıl bir seyir izleyeceğine bir göz atalım…
SpaceX hisselerindeki sert düşüşün temel nedenleri şunlar: Haziran 2026’daki aracı kurumların ek hisse alım opsiyonunu (greenshoe) tamamen kullanmasıyla, toplam 85.7 milyar dolar brüt büyüklüğe ulaşan devasa halka arzın ardından yaşanan kâr realizasyonları, Starship roketindeki motor arızası nedeniyle uçuşun ertelenmesi ve şirketin agresif borçlanmayla yapay zekâ harcamaları planlamasından kaynaklanıyor.
Halka arz sonrası 2.64 trilyon dolar seviyesine kadar fırlayan piyasa değeri 1.65 trilyon dolara gerileyerek 1 trilyon doların üzerinde değer kaybetti. Hisse fiyatı ise 135 dolarlık halka arz fiyatının da altına inerek 125 dolar seviyelerine geriledi.
Merakla beklenen geliştirilmiş ‘Starship V3’ roketinin test uçuşunun, ateşleme esnasında yaşanan bir motor arızası sebebiyle son anda iptal edilmesiyle, işler biraz daha sarpa sardı.
Güvenli bir fırlatma için iki ‘Raptor’ motorunun sökülüp yenileriyle değiştirileceğinin açıklanması yatırımcılarda güven kaybına ve panik satışlarına yol açtı.
AGRESİF BORÇLANMA VE YAPAY ZEKÂ HARCAMALARI
Hisselerdeki aşağı yönlü hareketin arkasındaki en büyük finansal etkenlerden biri, SpaceX’in yapay zekâ projelerini fonlamak amacıyla, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracına hazırlanması…
Bir analize göre şirket, yapay zekâ girişimi Reflection AI ile milyarlarca dolarlık bir bilgi işlem anlaşması imzaladı. Yatırımcılar, halka arz gelirlerinin ötesinde büyük ölçekli ve sürekli bir borç finansmanına ihtiyaç duyulmasından endişe ediyor.
Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global, SpaceX’in yörünge veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısına yönelik devasa sermaye harcamaları nedeniyle en az 2029 yılına kadar net bir gelir elde etmeksizin nakit tüketmeye devam edeceğini öngörüyor. Bu durum, kısa vadede kâr görmeyi bekleyen yatırımcıların hisseden uzaklaşmasına sebep oldu.
AŞIRI DEĞERLİ Mİ, AŞIRININ DA ÖTESİNDE RESMEN ŞİŞİRME Mİ?
Halka arzın hemen ardından gelen yoğun bireysel yatırımcı ilgisiyle hisse fiyatı olması gerekenin çok üzerine çıkmıştı. Aslına bakarsanız, halka arzda belirlenen hisse değeri de şişirilmiş görünüyordu. Bu değeri belirleyen yatırım bankası Morgan Stanley’nin, aynı zamanda halka arzı üstlenen kurumlardan biri olduğunu da hatırlatayım!
Bazı kurumsal analistlerin, şirketin uzun vadeli büyüme potansiyelinin zaten mevcut fiyata yansıdığını belirterek ‘tut’ tavsiyesi vermesi, büyük fonların kâr realizasyonu yapmasını ve hisse senedinin değerlemesinin sorgulanmasını tetikledi.
Fiyatın çok hızlı yükseldiğini düşünen kurumsal yatırımcılar, hisse senedi üzerinde yoğun bir açığa satış baskısı oluşturdu. Bu durum, ABD borsalarındaki genel teknoloji satış dalgasıyla da birleşince, düşüş trendini daha da derinleştirdi.
Halka arz sonrası 225.64 dolar seviyesindeki zirvesinden bu yana yaklaşık yüzde 40 değer kaybeden SpaceX hisseleri, teknik olarak ağır bir satış baskısı altında…
Hisse senedi en son 123.99 dolar seviyesinden kapanış yaptı. Günlük grafiklerdeki teknik göstergeler ve hareketli ortalamalar ‘güçlü sat’ sinyali veriyor.
Klasik pivot noktalarına göre en yakın destek 123.95 dolar, direnç ise 125.61 dolar seviyesinde… Saatlik grafiklerde ‘alçalan takoz’ (falling wedge) formasyonu dikkat çekiyor. Teknik analistler, hissenin bu formasyonu yukarı yönlü kırması halinde, ilk etapta 158 dolar seviyesine doğru bir tepki yükselişi gerçekleştirebileceğini öngörüyor.
ÖNCEKİ DESTEK NOKTALARI DİRENÇ NOKTALARI OLURSA
Kısa vadede 135 dolarlık halka arz fiyatının üzerine yeniden çıkılması psikolojik açıdan önem taşıyor. Yukarı yönlü hareketlerde eski destek bölgeleri olan 149 dolar-153 dolar ve 168 dolar-171 dolar aralıkları artık güçlü birer direnç noktası.
Dikkak edilmesi gereken bir nokta da çok fazla açığa satış pozisyonunun açılmış olması… Toplam halka açık lotların yaklaşık yüzde 29’u, yani 25 milyar dolar değerindeki hisse açığa satılmış durumda. Bu yüksek oran, olası olumlu bir haber akışında sert bir yukarı yönlü fırlamaya zemin hazırlayabilir.
25 MİLYAR DOLARLIK TAHVİL İHRACI
Şirket, halka arzının hemen ardından borç yapılandırması ve yapay zekâ yatırımlarını fonlamak hedefiyle, piyasadan devasa bir borçlanmaya gitmiş, yoğun talep nedeniyle ilk başta 20 milyar dolar olarak planlanan borçlanma tutarı 25 milyar dolara yükseltilmişti.
Kredi derecelendirme kuruluşlarından Moody’s şirkete ‘Baa1’, Fitch ise ‘BBB+’ notu vererek tahvilleri yatırım yapılabilir seviye olarak sınıflandırmış durumda. Tahvil ihracı beş dilimde yapılandırılmış ve kupon faizleri belirlenmişti.
Kıdemli teminatsız tahvillerinin hacmi ve kupon faizleri şöyle: 2031’de 7 milyar dolarlık dilim için yüzde 5.35, 2033’te 6 milyar dolarlık dilim için yüzde 5.65, 2036’da yine aynı hacimdeki dilim için yüzde 5.875, 2046’da 2.5 milyar dolarlık dilim için yüzde 6.6, 2056’da 3.5 milyar dolarlık dilim için yüzde 6.65…
Elde edilen gelir, öncelikli olarak şirketin daha önceki ‘köprü kredileri’nin kapatılması, X ve xAI süreçlerinden kalan borçların konsolide edilerek faiz yükünün düşürülmesi ve Alphabet ile Anthropic gibi devlerle yapılan milyarlarca dolarlık yapay zekâ veri merkezi ve bilgi işlem yatırımlarının fonlanmasında kullanılacak.
Şimde herkes ağustos ayında yapılacak açıklamaları bekliyor. Ağustos ayının ilk haftasında açıklanacak olan çeyreklik bilanço ve yüzde 20’lik kilitli hisse süresinin (lock-up) dolacak olması piyasadaki oynaklığı artırabilir.
HİSSE KİLİDİ AÇILIŞININ NE GİBİ ETKİLERİ OLUR?
Halka arzın ardından, gözler ağustos ayının ilk haftasında dolacak olan ilk kilit süresine (lock-up) çevrilmişti. Şirket içi çalışanların ve erken aşama yatırımcıların ellerindeki hisselerin yüzde 20’sinin kilidi açılacak. Bu durumun, SPCX hissesi üzerinde yaratabileceği potansiyel etkilerin neler olabileceğine bir bakmakta fayda var.
Hissenin halka arz fiyatı olan 135 doların altına sarkarak 124 dolara seviyelerine gerilemiş olması, içerideki bazı yatırımcıları tedirgin ediyor. Kilitlerin açılmasıyla birlikte piyasaya yeni hisse arzı girecek.
SpaceX çalışanlarının uzun süredir elinde tuttuğu ve halka arzla likidite kazanan hisselerini nakde çevirmek istemesi, ağustos başında hacimli satış dalgalarına yol açabilir. Eğer kurumsal alıcılar bu arzı karşılamazsa, fiyatta aşağı yönlü ek bir baskı oluşabilir.
HERKES BİLANÇODA KÂRLILIK ORANINA GÖRE HAREKET EDECEK
Kilidin açılacağı tarihlerle şirketin açıklayacağı ikinci çeyreklik bilanço dönemi neredeyse eşzamanlı… Eğer SpaceX, Starlink gelirlerinde veya yapay zekâ ortaklıklarında beklentilerin üzerinde bir kârlılık açıklarsa, kilit açılışının yaratacağı satış baskısı piyasa tarafından kolayca absorbe edilebilir.
Piyasada yüzde 29 civarında olan yüksek açığa satış oranı, kilit açılışı sonrasında hissenin düşeceği beklentisini besliyor. Ancak beklentinin aksine, büyük fonlar kilit açılışında toplu alım yaparsa, bu durum ters tepebilir ve fiyatta agresif bir yükselişi tetikleyebilir.
Piyasada genel beklenti, şirketin bu çeyrekte 6.82 milyar dolar ila 6.87 milyar dolar arasında bir gelir elde etmesi… Bu, bir önceki çeyrekteki 4.69 milyar dolar dikkate alındığında, yüzde 45.4’lük agresif bir büyümeyi işaret ediyor. ,
Ancak, şirketin devasa altyapı ve yapay zekâ harcamaları nedeniyle, net kârlılığa henüz geçmesi beklenmiyor. Beklenti, hisse başına -0.2 ila -0.28 arasında bir zarar açıklanacağı yönünde.
YA ADİL DEĞERLEME SEVİYESİ OLAN 90.41 DOLARA KIRILIRSA?..
2026 genelinde SpaceX’in toplam gelirinin 34.3 milyar dolar ila 43.2 milyar dolar (taban senaryo 38.9 milyar dolar) bandına ulaşması öngörülüyor. Şirket, şu anki 124.14 dolarlık fiyatıyla bile bu yılki beklenen satışlarının 49 katından işlem görerek oldukça yüksek bir değerlemeye sahip.
Bilançonun açıklanmasından tam iki iş günü sonra, erken dönem yatırımcılar ve çalışanlara ait 911.5 milyon adet hisseden oluşan yüzde 20’lik dilimin serbest kalacağı büyük ‘lock-up’ süresi dolacak. Bu kilit açılışı piyasaya 123 milyar dolarlık devasa bir potansiyel satış baskısı getirecek.
Eğer bilanço beklentileri aşamazsa, bu kilit açılışıyla birlikte, hissede 90.41 dolar olan adil değerleme (fair value) seviyelerine doğru yeni bir kırılma tetiklenebilir.
STARSHIP’İN İLK TİCARÎ DENEMESİ
Tüm bunlar teknik ve finansal analizler, ve hemen her değerlendirme umutla endişe arasında gidip geliyor. Şu sıralar endişenin ağır bastığını söylemek lazım. Yarın SpaceX için önemli bir sınav günü olacak. Geçtiğimiz günlerde fırlatmaya saniyeler kala motor ateşleme aşamasında yaşanan otomatik iptalin ardından takvim yeniden netleşti.
SpaceX, ‘Starship Flight 13’ için en erken 20 Temmuz gününü hedefliyor. 90 dakikalık fırlatma penceresi ABD saatiyle 17:45’te açılacak. Tesis hazırlıkları ve hava durumuna bağlı olarak süreç anlık değişebilir.
İptale sebep olan ‘Raptor 3’ motorlarındaki sorun nedeniyle, güvenli bir uçuş sağlamak amacıyla iki Raptor motoru tamamen sökülerek yenileriyle değiştirildi.
Bu uçuşta yeni nesil ‘Starship V3’ ve ‘Super Heavy’ araçları kullanılacak. Görevin bir diğer kritik ilki ise, kapasite artırımı sağlayacak olan yeni nesil ‘Starlink V3’ uydularının ilk kez test amacıyla yörüngeye taşınacak olması. Bu uçuş sadece bir deneme değil…
Starship, halka açılmasından bu yana ilk kez ticarî bir yük, yani yeni nesil Starlink V3 uyduları taşıyacak. Ayrıca uçuşun ilerleyen dakikalarında, Starbase’deki dev kule kollarının fırlatılan üst kademe roket gövdesini havada yakalamak için ilk kez girişimde bulunması planlanıyor.
HİSSENİN KISA VADELİ GELECEĞİ
FIRLATMA RAMPASINDA BAĞLANDI
SpaceX artık halka açık bir şirket olduğu için, test uçuşundaki saniyeler içindeki gelişmeler, yarın akşam borsa kapanışından sonraki seansa ve salı günü piyasa açılışına doğrudan yansıyacak.
Geçtiğimiz günlerdeki test iptali bile hisseyi yüzde 3 düşürerek 131 dolara ve ardından haftalık kapanışta 123.99 dolara kadar geriletmişti. Yarınki fırlatmada roketin infilâk etmesi veya fırlatma kulesinin hasar görmesi, ağustos başındaki kilit açılışı öncesinde panik satışlarını derinleştirerek hisseyi psikolojik sınır olan 100 dolar-110 dolar bandına indirebilir.
Eğer Starlink V3 uyduları yörüngeye başarıyla bırakılır ve kule roketi havada yakalayabilirse, bu durum SpaceX tarihinin en büyük teknolojik şovuna dönüşecek.
Şu an hisse üzerinde 25 milyar dolar değerinde açığa satış baskısı bulunduğunu belirtmiştik ya, başarılı bir fırlatma, bu açığa satışçıların pozisyonlarını zararlarını kapatmak zorunda kalacağı devasa bir sıkışma (short squeeze) dalgası başlatabilir ve hisseyi hızla en kritik direnç seviyesi olan dolara 135 dolara fırlatabilir.
Şimdi fırlatma rampasına pür dikkat bakma zamanı!..
