Ormanın Sessizliğindeki Lezzetler

İyi bir yemek bazen yalnızca damağımızda iz bırakmaz. Bizi geçmişe götürür, unuttuğumuz tatları hatırlatır ve yaşadığımız coğrafyayla yeniden ilişki kurmamızı sağlar.

Gastronominin en değerli yanı da burada saklıdır. Çünkü yemek, yalnızca malzemelerin bir araya gelmesiyle oluşan bir lezzet değildir. Aynı zamanda kültürün, belleğin ve insan emeğinin sofradaki karşılığıdır.

Geçtiğimiz günlerde Şile’nin Yeniköy bölgesinde, ormanın içinde yer alan Suma Disanje’de katıldığım gastronomi buluşması, bu düşünceyi yeniden değerlendirmeme vesile oldu.

İstanbul’un bitmek bilmeyen hareketliliğinden uzaklaşıp Şile’nin ormanlarına doğru ilerlerken insanın zamanla kurduğu ilişki de değişiyor.

Şehrin gündelik telaşı geride kalırken doğanın kendine özgü ritmi belirginleşiyor.

Suma Disanje, tam da bu atmosferin içinde konumlanıyor.

Boşnakçada orman ve nefes almak kavramlarından esinlenen ismi, mekânın temel yaklaşımını da özetliyor.

Yaklaşık 120 dönümlük ormanlık bir alana yayılan tesis, doğayla ilişkisini mimarisine de taşımaya çalışıyor.

Farklı konaklama seçeneklerinden oluşan 25 bağımsız ünitede ahşap, taş ve doğal dokular ön plana çıkıyor.

Buradaki konaklama anlayışı, gösterişli bir lüks tanımından çok sakinlik, mahremiyet ve doğayla yakınlık üzerine kuruluyor.

Elbette doğanın içinde bulunmak tek başına nitelikli bir konaklama deneyimi yaratmıyor. Asıl belirleyici olan, bu atmosferin hizmet anlayışıyla ne ölçüde bütünleştiği.

Ancak benim ziyaretimin asıl nedeni konaklama değil, Şef Ceyda Baza ve Şef Orhan Süslü’nün birlikte hazırladığı özel gastronomi menüsüydü.

Ceyda Baza, uzun yıllara yayılan mesleki birikimi, eğitmenliği ve farklı mutfak kültürleriyle kurduğu ilişkiyle tanınan bir isim.

Özellikle Anadolu’nun geleneksel lezzetlerini çağdaş bir mutfak anlayışıyla ele alma konusundaki yaklaşımı dikkat çekiyor.

Orhan Süslü ile birlikte hazırladıkları menüde de bu düşüncenin izlerini görmek mümkün.

İki şef, geleneksel tatları olduğu gibi tekrarlamak yerine farklı malzemeler ve tekniklerle yeniden yorumlamayı tercih etmişler.

Menünün başlangıcında sunulan rakılı incirli soka ve reyhanlı haydari, bu yaklaşımın ilk örnekleriydi.

Ekşi mayalı ekmek eşliğindeki rakılı incirli soka, alışılmış tat birlikteliklerinin dışına çıkarken reyhanlı haydari, tanıdık bir mezeye farklı bir aromatik karakter kazandırmıştı.

Özellikle reyhanın kullanımı, mutfaklarımızda çoğu zaman ikinci planda kalan aromatik otların ne kadar önemli olduğunu hatırlatıyor.

Ardından gelen muhammara, nar dokunuşlu humus ve patlıcanlı atomdan oluşan Anadolu meze üçlemesi, menünün kültürel referanslarını belirginleştiriyordu.

Burada önemli olan yalnızca üç farklı mezeyi bir araya getirmek değil.

Her birinin kendine özgü karakterini koruyarak ortak bir lezzet dili oluşturabilmek.

Tatlı patates ve burrata birlikteliği ise menünün daha çağdaş yüzünü temsil ediyordu.

Fırınlanmış tatlı patatesin doğal şekerliliği ile burratanın sütlü karakteri arasındaki ilişki, farklı mutfak geleneklerinin aynı tabakta nasıl buluşabileceğini düşündürdü.

Ara sıcaklarda sunulan dana dilli raviyoli, menünün teknik açıdan üzerinde durulmaya değer tabaklarından biriydi.

Anadolu mutfağında sakatatın önemli bir yeri var.

Ancak günümüz restoranlarında bu ürünler çoğu zaman geri planda kalıyor.

Lif lif ayrılmış dana dilinin fırın mantısı yaklaşımıyla yorumlanması, geleneksel bir malzemeye farklı bir ifade kazandırmıştı.

Edirne tava ciğeri de benzer biçimde geleneksel bir lezzetin farklı sunumla ele alınmasına örnek oluşturuyordu.

Yenibaharlı soğan turşusu eşliğindeki bu tabak, asidite ve baharatın yağlı lezzetlerle kurduğu dengeyi hatırlattı.

Böyle yorumlarda dikkat edilmesi gereken nokta, yenilik arayışının yemeğin asıl kimliğini gölgelememesi.

Çünkü geleneksel bir lezzeti güncellemek, onun geçmişiyle bağını koparmak anlamına gelmemeli.

Ana yemek öncesinde sunulan balkabağı ve Hindistan cevizi sütü sorbesi, menünün akışında damağı bir sonraki lezzete hazırlayan bir geçiş oluşturdu.

Ana yemekte tercih edilen deniz levreği, taze patates ve ipeksi bezelye püresiyle sunulmuştu.,

Menünün önceki bölümlerindeki katmanlı lezzet arayışının ardından daha yalın bir tabakla karşılaştık.

Balık söz konusu olduğunda bu sadelik bence çok önemli.

Çünkü iyi bir balığın karakterini ortaya çıkarmak, çoğu zaman ona yeni tatlar eklemekten çok mevcut lezzetini koruyabilmekte saklı.

Finaldeki vişneli pavlova ise menünün genel yaklaşımını tamamlayan bir lezzet olarak öne çıktı.

Bezenin kırılgan dokusu ve vişnenin mayhoş karakteri, tatlılık ile asidite arasındaki ilişkiyi öne çıkarıyordu.

Böylece bu özel menü ağır bir kapanış yerine farklı dokuların buluştuğu bir finalle tamamlandı.

Bu menünün düşündürdüğü önemli bir mesele var.

Günümüzde gastronomi dünyasında yerellik, sürdürülebilirlik ve geleneksel mutfak kavramları sıklıkla kullanılıyor.

Oysa yerellik yalnızca bir yemeğin adında yaşadığı coğrafyaya gönderme yapmakla sınırlı değil.

Ürünün nereden geldiği, nasıl üretildiği, üreticinin emeğinin nasıl değerlendirildiği ve mutfakta nasıl kullanıldığı da bu kavramın ayrılmaz parçaları.

Suma Disanje’nin mevsimsel ürünleri, bahçesinde yetişen aromatik otları ve yerel üreticilerle ilişkileri önemseyen bir mutfak anlayışı geliştirme hedefi bu açıdan anlamlı.

Ancak bu yaklaşımın gerçek değeri, özel gastronomi buluşmalarının ötesine geçip günlük mutfak uygulamalarında süreklilik kazanmasıyla ortaya çıkacak.

Ceyda Baza ve Orhan Süslü’nün hazırladığı menüye bu açıdan baktığımda, Anadolu mutfağının geçmişiyle bugünü arasında ilişki kurma çabasını görüyorum.

Bu çabanın en değerli tarafı, geleneksel lezzetleri dokunulmaz birer miras olarak görmek yerine yaşayan ve gelişen bir kültürün parçaları olarak ele alması.

Şile’nin ormanlarında kurulan bu sofra, bana gastronominin yalnızca yeni tatlar keşfetmekten ibaret olmadığını bir kez daha hatırlattı.

İyi bir mutfak, geçmişi olduğu gibi tekrarlamak zorunda değil.

Ancak geleceğe yönelirken nereden geldiğini de unutmamalı.

Çünkü mutfak kültürünün geleceği, geçmişi korumakla yeniliğe açık olmak arasında kurulacak dengede şekilleniyor.

UNUTMAMAMIZ GEREKEN GERÇEK

Yenilik geçmişi unutmak değil, onu yeniden anlamaktır.

Reha Tartıcı

Paylaş

Son Yazılanlar

Bir Şehrin Hafızasında Yaşayan Geceler

Bazı şehirler vardır, geçmişlerini müzelerde değil, sokaklarında, binalarında ve insanların bir araya geldiği mekânlarda saklar. İstanbul da bu şehirlerin başında gelir.

Makine Kaydeder, İnsan Bekler

Bir adımı kayda geçiren makine, o adımı bekleyen insan (Bu yazı 20 yılın ardından yeniden umuda koşmamı sağlayan Pendik Medikal Park

Seramid kalbimizi riske mi atıyor?

Seramid takviyeleri cildimize iyi gelirken kalbimize zarar verebilir mi? Bilimsel araştırmalar ne söylüyor? Bir krem, bir serum, bir kutu kapsül… Kırışıklıkları