Atopik egzama (dermatit) kuru deri, kırmızı renkli döküntü ve değişen şiddette kaşıntıyla kendini gösteren, alevlenmelerle ve düzelmelerle seyreden tekrarlayıcı bir deri hastalığıdır. Atopik egzama genellikle küçük çocuklarda sık görülen bir hastalıktır ancak her yaştan hastayı etkileyebilir.
Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Çevresel ve duygusal faktörlere derinin bağışıklık sisteminin gösterdiği aşırı bir reaksiyon olarak kabul edilmektedir. Bulaşıcı değildir. Atopik egzamalı bireylerin çoğunun kendisinde veya ailesinde alerjik astım, saman nezlesi gibi alerjik hastalık öyküleri vardır. Genellikle hastaların yaşı ilerledikçe deri lezyonları düzelme eğilimi gösterir.
Belirtileri
- Deri kuruluğu ve yoğun kaşıntı hastalığın en sık ve önemli belirtileridir. Kaşıntının şiddeti nedeniyle hastaların uyku düzeninin bozulur. Bu da okul ve iş hayatlarında konsantrasyon sorunlarına yol açabilir.
- Kuru, kızarık, kepekli ya da sızıntılı yaralar vücudun her yerinde görülebilir. Tekrarlaması klasiktir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda genellikle yüzü, dirseklerin iç kısmı ve dizlerin arkasını tutar ancak diğer bölgelerde de görülebilir.
- Daha büyük çocuklarda ve yetişkinlerde ise genellikle elleri, boynu, dirseklerin iç yüzünü, dizlerin arkasını ve ayak bileğini tutar. Atopik egzaması olan hastalarda Astım ve saman nezlesi, deri iltihabı, uçuk virüsü ve bazı bakterilerle oluşan tekrarlayıcı enfeksiyonlar, göz enfeksiyonları, tekrarlayan el egzamaları sık görülür.
Atopik egzama tanısı klinik belirti ve bulgularla konur. Atopik egzama tanısını koymak için herhangi bir laboratvuar incelemesine ihtiyaç yoktur.
Alevlenmelere neden olan faktörler
- Deri kuruluğunun artması (uzun süreli ve sıcak banyo gibi nedenler)
- Kaşıma
- Bakteriler ve virüsler
- Stres
- Terleme
- Isı ve iklim değişiklikleri
- Temizleyiciler, sabunlar, deterjanlar.
- Yünlü kıyafetler, örtüler
- Toz ve bitki polenleri
- Sigara
- Bebek ve çocuklarda yumurta, süt, fıstık, soyafasulyesi, balık, buğday
- Hayvan tüyleri
Atopik Egzama tedavisinin en uygun şekli ve süresi konusunda doktorunuzun önerilerine uymalısınız. Tedavi genel olarak 5 gruba ayrılabilir:
- Cildin çok iyi nemlendirilmesi
- Tetikleyici faktörlerden uzak durulması
- Kaşıntının azaltılması
- Mevcut olan egzamalı alanların tedavisi
- Egzamalı deriye yerleşebilecek enfeksiyon etkenlerinin tedavisi
Ayrıca:
- Renksiz, pamuklu ve dar olmayan giysileri tercih ediniz. Terleme atopik egzamanın alevlenmesine neden olur. Terlemeye neden olan sıkı ve aşırı kalın kıyafetlerden uzak durmalısınız. Yünlü ve kaba dokulu giysiler, örtüler (yastık, battaniye, yorgan) ve oyuncaklar kullanmayınız. Yeni giysileri kullanmadan önce yıkayıp etiketlerini kesiniz.
- Çamaşırları yıkamak için hipoalerjenik özellikteki deterjanları tercih ediniz. Az miktarda deterjan veya sabun tozu ile çamaşır makinası yıkaması kullanınız ve çamaşırların iyi durulanmasına özen gösteriniz mümkünse çift durulama yapınız ve yumuşatıcı kullanmayınız. Ütüleme yapmayı tercih edin
- Tırnaklarınızın kısa ve düz olmasına dikkat edin. Tırnakla kaşıma sonucu derinin tahriş olması enfeksiyonların gelişimine yol açabilir. Bebek ve küçük çocuklara gece pamuk eldiven giydirilmesi tavsiye edilir.
- Ilık su ile yıkanınız ve cildi kurutmayanız, sabun özelliği göstermeyen temizleyici ürünleri tercih ediniz. Banyo süresini mümkün olduğu kadar kısa tutunuz ve banyo sırasında kese gibi cildi tahriş edici malzemeler kullanmayın.
- Banyoda banyo yağı ya da çıktıktan hemen sonra deriye parfümsüz yağlı nemlendirici losyonlar veya yağlı kremler uygulayınız ve yumuşak bir havluyla cildi tahriş etmeden kurulanınız.
- Günde birkaç kez nemlendirici sürünüz. Nemlendirici seçiminde parfümsüz ve boyasız olan ürünleri tercih ediniz.
- Kimyasal maddeler; parfüm, kozmetik ürünler, alkol içeren cilt ürünleri, boyalar (parmak ve hamur boyaları) şikayetleri artırabilir.
- Aşırı terleme kaşıntıyı ve hastalığı alevlendirebilir. Bu nedenle terlemeyi artıracak etkenlerden (aşırı güneşe maruz kalmak, kalın giysiler giymek, çok sıcak ortamda bulunmak, ağır egzersiz) uzak durmalısınız.
- Alevlenmeye sebep olan faktörler biliniyorsa (toz, ağaç ve çiçek tozları, hayvan tüyü, belirli gıdalar gibi) bu faktörlerle temastan kaçınılmasına özen gösteriniz.
- Bebeklerin özellikle anne sütü ile beslenmesine özen gösterilmelidir.
- Bulunduğunuz ortam aşırı kuru ya da nemli olmamalı.
- Eğer toza veya ev tozu akarlarına karşı alerjiniz varsa, yastıklarda ve yorganlarda koruyucu örtü
kullanınız ve yatak takımlarınızı sık sık sıcak suyla yıkayınız. Ev tozu akarlarını azaltmak için
emiş gücü yüksek elektrik süpürgeleri ile temizlik önerilir.
- Mümkünse evde hayvan ve çiçek bulundurmayınız.
- Gıdalarınızı iyi pişiriniz, pişmemiş gıdalar alerjik belirtileri ortaya çıkarabilir. Hazır ve paketli ürünleri kullanmaktan kaçmalısınız.
