İlişki Sorunlarını Yapay Zekaya Anlatmayın

Günümüzde çiftler, ilişkilerinde yaşadıkları anlaşmazlıkları çözmek için giderek artan bir şekilde yapay zeka uygulamalarına başvuruyor. Özellikle ChatGPT gibi yapay zeka asistanlarının, partnerle doğrudan iletişim kurmak yerine bir “danışman” gibi kullanılması, uzmanlara göre ilişkilerde ciddi riskler barındırıyor.

Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, bu eğilimin sistemik terapide “üçgenleşme” olarak adlandırılan savunma mekanizmasının dijital bir yansıması olduğuna dikkat çekiyor.

Yapay Zeka, İlişkilerde Yeni Bir Savunma Alanı Yaratıyor

İlişkilerde yaşanan sorunlar ve belirsizlikler karşısında çiftlerin giderek daha sık yapay zekaya yöneldiğini belirten Dr. Psk. Sevilay Abudaram, partneriyle yüzleşmenin getireceği kaygı, üzüntü, korku gibi zorlayıcı duygulardan kaçınan bireylerin, yapay zekayı bir tür tampon olarak kullandığını ifade ediyor.

Bu durumun, ilişkiye farkında olunmadan bir “üçüncü taraf” dahil edilmesi anlamına geldiğini vurgulayan Abudaram, şöyle konuşuyor:

“Yapay zekaya başvuran kişi, çoğu zaman onunla bir ittifak kurmaya çalışır. Amaç, partnerine karşı elini güçlendirmek ve kendine bir savunma alanı yaratmaktır. Bu da ilişkide bir mücadele alanı oluşmasına neden olur. Eşler, birbirlerini anlamaya çalışmak yerine kimin haklı olduğunu ispat etmeye odaklanır.”

Bu tablo, uzmanlara göre ilişkideki bağın zayıflamasına ve duygusal temasın giderek azalmasına yol açıyor.

Belirsizlikten Kaçışın Dijital Yolu

İlişkilerde sorun yaşandığında bireylerin en yoğun hissettiği duyguların başında çaresizlik, kaygı ve üzüntü geliyor. Bu duygularla birlikte, sorunun hızla çözülmesi ve belirsizliğin ortadan kalkması yönünde güçlü bir beklenti oluşuyor.

Dr. Psk. Sevilay Abudaram, tam da bu noktada yapay zekaya yönelmenin cazip hale geldiğini belirtiyor:

“Partnerle konuşmak, duygularla yüzleşmeyi ve risk almayı gerektirir. Oysa ChatGPT’ye sormak daha kolay, zahmetsiz ve kontrol edilebilir gibi algılanır. Ancak bu, sorunu çözmekten çok erteleyen ve derinleştiren bir tutumdur.”

Abudaram’a göre, yaşanan bir tartışmanın ardından bireylerin “haklı mıyım?” ya da “eşim şu an ne düşünüyor?” gibi soruları yapay zekaya yöneltmesi, ilişkisel açıdan endişe verici bir tabloyu ortaya koyuyor. “Teknoloji hayatı kolaylaştırabilir; ancak bir ilişkiyi bir algoritmaya emanet etmek, o ilişkiyi farkında olmadan sona doğru sürükleyebilir” diyor.

Asıl Mesele: Güven ve Değer Algısı

Uzmanlara göre yapay zekaya yönelimin altında yatan temel mesele, bireyin partnerinin gözündeki ve gönlündeki yerinden emin olamaması. Kişinin kendisini ne kadar değerli, ne kadar sevilebilir ve ne kadar vazgeçilmez hissettiği, ilişkideki güven duygusunu doğrudan etkiliyor.

Bu güven duygusu zedelendiğinde birey, yanıtını bilmediği soruları partnerine sormak yerine ChatGPT’ye yöneltme eğilimi gösteriyor.

Ancak ilişkiyi iyileştirmek amacıyla kurulan bu yapay zeka “ittifakları”, çoğu zaman tam tersine etki ederek ilişkiyi daha karmaşık bir hale getiriyor. Dr. Psk. Sevilay Abudaram, bu durumun bireyde güvensizlik, kaygı ve korku duygularını daha da artırdığını vurguluyor.

İlişkilerde Yapay Zekaya Başvurmanın İki Temel Yansıması

Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, çiftlerin yapay zekaya yönelmesinin temelinde belirsizlikten kurtulma isteğinin yattığını belirterek, bu durumu iki ana başlık altında değerlendiriyor:

1.⁠ ⁠Zihin Okuma Eğilimi

Zihin okuma, bireyin partnerinin ne düşündüğünü ya da ne hissettiğini doğrudan sormak yerine tahmin etmeye çalışması olarak tanımlanıyor. Günümüzde bu tahmin süreci, yapay zeka aracılığıyla yapılmaya başlanmış durumda. Bireyler, ilişkilerinde yaşadıklarını ChatGPT’ye anlatarak eşlerinin zihnini “okuduklarını” varsayıyor.

Bu durum, partnerle gerçek bir iletişim kurmadan, olasılıklar üzerinden ilerleyen bir ilişki biçimine yol açıyor. Dr. Abudaram’a göre bu, “-mış gibi” yaşanan, gerçek temastan uzak bir ilişki anlamına geliyor.

2.⁠ ⁠İlişkide Üçgenleşme

Bir diğer yaygın eğilim ise ilişkide yaşanan sorunları üçüncü bir tarafa taşıma. Eskiden bu rolü arkadaşlar, aile üyeleri ya da yakın çevre üstlenirken, günümüzde yapay zeka uygulamaları bu boşluğu dolduruyor. Ancak uzmanlara göre bu tutum, ilişkinin altına dinamit koymakla eşdeğer.

“Yapay zekadan alınan yanıtlar ne sizin ilişkinize ne de partnerinize özgüdür. Algoritmalar, ilişkiye dair duygusal bağlamı, ses tonunu, bakışı ya da niyeti okuyamaz” diyen Abudaram, bu nedenle yapay zekaya danışmanın riskli olduğunu vurguluyor.

“İlişkinizin İhtiyacı Mantık Değil, Duygusal Temas”

Sistemik açıdan bakıldığında, eşler arasındaki bir sorunun robota sorulmasının modern bir “zihin okuma” hatası olduğunu ifade eden Dr. Psk. Sevilay Abudaram, sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Eşinizin gözlerinin içine bakarak, ses tonundaki titremeyi hissederek almanız gereken cevabı, soğuk bir ekrandan okumaya çalışıyorsunuz. Bu, ilişkisel bir tembelliktir. Yapay zeka size ‘haklısınız’ diyebilir; ama o gece sarılıp uyuyacağınız kişi yapay zeka değil, eşinizdir. İlişkinizi verilere değil, birbirinizin kalbine ve niyetine emanet edin.”

 

Paylaş

Son Yazılanlar

Bir Şehrin Hafızasında Yaşayan Geceler

Bazı şehirler vardır, geçmişlerini müzelerde değil, sokaklarında, binalarında ve insanların bir araya geldiği mekânlarda saklar. İstanbul da bu şehirlerin başında gelir. Özellikle Beyoğlu, yalnızca bir

Makine Kaydeder, İnsan Bekler

Bir adımı kayda geçiren makine, o adımı bekleyen insan (Bu yazı 20 yılın ardından yeniden umuda koşmamı sağlayan Pendik Medikal Park Hastanesi Fizik Tedavi ve

Gençleşme uğruna bakışlar kayboluyor

Herkesin göz kapakları sarkıktı da biz mi fark etmedik? Hollywood’dan sosyal medyaya yayılan üst göz kapağı ameliyatı trendi, beraberinde önemli bir soruyu getirdi, daha genç

Seramid kalbimizi riske mi atıyor?

Seramid takviyeleri cildimize iyi gelirken kalbimize zarar verebilir mi? Bilimsel araştırmalar ne söylüyor? Bir krem, bir serum, bir kutu kapsül… Kırışıklıkları azaltmak, saçlarımızı güçlendirmek, cildimize

Nürnberg’de İstanbul’un Lezzet Hikâyesi

Tarihin, romantizmin ve gastronominin buluştuğu şehirde iki özel gece… Almanya’nın Bavyera eyaletinde, Orta Çağ’dan günümüze uzanan tarihî dokusunu büyük ölçüde korumayı başarmış bir şehir Nürnberg.

İtalyan Mutfağının İstanbul’daki Hikayesi

Bir yemeği çoğu zaman doğduğu ülkeyle tanımlıyoruz. Makarna ve pizza denince aklımıza hemen İtalya geliyor. Peki, bu yemekler İstanbul’da, yerli malzemelerle hazırlandığında onları nasıl değerlendirmeliyiz?

Bir tost gerçeği ve gastronomi sorgulaması

Geçtiğimiz günlerde, hayli tanınmış bir kafe-restoran zincirinde yaşadığım deneyim, artık yazmadan geçemeyeceğim bir noktaya geldi. Üstelik bu, aynı zincirin farklı bir şubesinde karşılaştığım ilk sorun

Evlilik Gerçekten Güzel midir?

Ekranlarda uzun zamandır seyretmeye değer pek bir şey kalmadı. Aynı bayat konuların, farklı oyuncularla yeniden ambalajlanıp önümüze sürüldüğü bir döngünün içindeyiz. Geçen akşam YouTube’da gezinirken

Teruar Ve Şehir Hafızası

Mutfak, yalnızca malzemenin işlendiği bir alan değildir. Coğrafyanın, zamanın ve insan zihninin buluştuğu entelektüel bir kesişim noktasıdır. İki farklı şefin aynı tezgâhta yan yana gelmesi,