Haftanın hiç değilse bir günü işleri bekletme, yolunda koy verme, bedenin- bendenin isteklerini dinleme, dillendirme zamanı olarak diğer günlerin arasına sıkışıp kendine bir yer bulmaya çalışır.
İşte o günlerde; dönen bir koltuk ve çekmeceler, kapılar ve koridorlar arasından bir yolunu bulup gelebildiğimde, göz ucuyla beni kutlayan bahçeme ulaşıyorum.
Kendi bildiğince bir yaban örtüyle kaplanmış toprağın, gelip geçen tüm ütopyalara dersini verdikten sonra yengisinin keyfini sürdüğü bahçeye… Yaban otları ve dikenli çalılar ile kıran kırana savaşı kaybettikten sonra, başımı öne eğip, uzlaştığımız birkaç uğraş için bahçeme giriyorum.
Hoyrat, yayılmacı, faydacı diye kötülediğim ot ve çalıların; çit kenarlarında, ağaç altlarında, tüm patikalarda tutunabildikleri her yerden “aynı sözleri” benim için söylediklerini duyar gibi oluyorum.
Ayrık otları, pıtrak, kokarot, mağara otları; dikenli bitki, çalı ve ağaçlar kadar olmasa da, edindikleri dokunulmazlığın tadını çıkarıyorlar. Dikenleri ile tanıştıktan sonra adlarını anarken, çalımlı, kabadayı duruşlarında verdikleri hayat derslerini anımsamamak elde değil. Sürtüşmelerin yersizliği, can havliyle uzaklaştığım yerden daha iyi anlaşılıyor.
Etrafımı sarmış bitirim böğürtlen çalılarının büyüme hevesi dikkat çekmeyecek gibi değil; her gelişimde başka bir ağaca uzanmış, bir çıkıntıya el atmış olduğunu görüyorum. Birçoğu yanı yöresi ile pek ilgilenmez iken onun çevreye olan bu ilgisi ne kadar hoş karşılanıyor bilmiyorum.
Eyleme geçerken karşıdakinin tepkilerine pek aldırmayan, sözünün geçtiğine bakan bir yaratılışı var gibi geliyor bana. Böğürtlenlerin yayılıp, dalaşmaya çıktığı yerde yürüme kararı her adımda pişmanlık veriyor.
Adımladığın yere çoktan yerleşmiş dallarına takılınca faka bastığını düşünür insan, bedelini ödemeden kurtulmak olanaksızdır. Kol kol atladığı nar ağacının her kıpırdanışında canının yandığını hissediyorum. Araya rüzgar girse daha da hırslanıyorlar.
Diken dikene güreşe tutuşuyorlar sanki, ayırmaya çalıştığımda, nardan ayrı alıyorum payımı, böğürtlenden ayrı. Narın dikenleri de hiç yabana atılır gibi değil.
Bahçenin girişinde su kanalının hemen kenarında yükselen duvarın önünde bir hünnap ağacı var. Hünnap, kendini beğenmişin teki bence. Mağrur, ince uzun gövdesi, önünde usulca akan suya meyil etmiş, istifini bozmuyor. Bir yüz çevirme, bir içe kapanma, kendini seyretme hali.
Tepesindeki meyveler de doğruca suya düşüyor doğal olarak. İnce gövdesine doladığım ipi biraz gerdirip yakınındaki kavak ağacına bağladım. İnadını fark ettim, kavağı eğse şaşırmayacağım.
Hünnapı bilmeyenlere dikenini anlatmak çok zor olabilir. Yapraklarının dibinden başlayan kusursuz dizilim, gizlenme, ağacın endamından hiç umulmayan gerçek bir silah. Yılışıklığı hiç sevmez, dalıyla hafif bir oynaşmanın cezası epey sürecek bir kıvranmadır.
Diken zırhı ile kaplanmış gövdesini hangi savaş için hazır tuttuğunu günü gelince anlarım belki. Şimdilik istediği biraz su ve yalnızlık gibi.
Narın ötesinde “amansız dikengiller” familyasından heybetli bir örnek daha var. Frenk yemişi denen bu diken deryasına yanaşmanın, sağında solunda başka bir özellik aramanın hiç faydası yoktur.
Yılda bir kez verdiği kızıl yanaklı diken topu meyvesi için büyütüyorsanız, gerçekten karşılıklı olarak boşa emek çekiyorsunuz demektir. Ama frenk yemişinden esinlenen bambaşka bir duygunun sizi daha derin bir yerinizde karşıladığını fark ettiğinizde, bu ağaç apayrı bir değer kazanır.
Bahçemize bir aile büyüğünün getirdiği bu ağaç bir kenarda kalmış, yanından geçenlerin şöyle bir göz attığı dikenli cüssesi özel bir ilgi görmemişti. Buraların yabancısı olduğu belliydi, uzaklardan getirilmiş, bir başına, diğer ağaçların garipseyen bakışları altında, kendi halinde yaşamına devam etmişti.
Senin bir ömürle içinden geçtiğin dünyanın, sınırlı tesadüflerden ibaret yoluna çıkmış, bitmeyen tanıma ve öğrenme isteğinle önüne geldiğinde, “şimdi başka şeyleri düşünme zamanı” dedirten bir duruşu vardı.
Onun da dikenleri vardı. İki tür dikenleri vardı hem de. Bir tanesi uzaktan seçilen, kolayca sakınılan, irice dikenlerdi. Açık sözlülüğüne, güvenilirliğine kanıt sayılabilirdi.
Gövdesinden bir başka gövde çıkararak büyüyen bu kaktüsün, üzerine sıralanmış al yanaklı meyvelerinin üzerinde ince- çok zor seçilen dikenleri vardır ayrıca. Kanatmaz, batıp-çıkmaz, tutanın elinde kalan, sızlatan, derince bir acıyı tattıran dikenler.
Bahçemde kimi çalıların, ağaçların, dikengligillerin önü sıra geçerken, onların güçlü bir şekilde bazı yakınlarımı ve aklımda yer etmiş birilerini çağrıştırdıklarını düşünüyorum.
Safa Özkızıltan






