ARGAN AGACI VE ARGAN YAĞI
Son yıllarda kozmetik ürünlerinde bilhassa saç bakım ürünlerinde bu ismi çokça duymuşsunuzdur. Bizde henüz fazla revaçta değil, belki de rakibi eşsiz zeytinyağımız olduğundan. Avrupa ‘da özellikle Fransa ve İtalya’da Argan sıvı yağı pek moda.
.
200 gr lık şişesi tam 23 Euro dan satılıyor
Havyardan, trüften daha pahalı bu yağı böylesine kıymetli kılan yağın elde ediliş yönteminin zorluğu, dolayısıyla piyasada az miktarda bulunuşu. İkinci önemli etken ise erişilmez lezzeti, muhteşem kokusu.
Argan Yağının elde edildiği Argan ağacı (Fas zeytini) Latince ismiyle, Argania Spinoza, özellikte Fas’ın kuru, kıraç topraklarında yetişen çalı türü bodur bir ağaç.
85 milyon yıldan beri varolan, dinazor yiyeceği olarak ünlenen bu bitkinin yağı 10.yüzyılda Fenikeliler zamanında çıkarılmaya başlanmış.Ağacın incelenmesi daha doğrusu bilimsel olarak keşfi ancak 18. yüzyılda mümkün olmuş.
Tam 11 yıl susuz kalabiliyor çöl ikliminde üretilmeye çok elverişli
Fas çöllerinde yaşayan, çok sağlıklı, ince, kıvrak bedenli Berberilerin bu özelliklerini, kullandıkları tek yağın Argan yağı oluşuna bağlıyor ilim adamları. Ağacın önce yeşil sonra sararan zeytine benzer çekirdekli meyveleri var.
Tamamen elle toplanan meyveler kurutuluyor, önce çekirdekleri, daha sonra çekirdekler kırılıp içindeki bademler çıkartılıyor.
Son aşamada en içteki bu sert badem kavruluyor, eziliyor, sıcak suyla karıştırılıp hamur haline getiriliyor. Bu hamurun delikli bir torbaya alınıp, elle sıkılması son işlem. Tamamen geleneksel , eski usulde, elle yapılan bu sıkma yöntemi halen günümüzde kullanılan geçerli sistem.
100 kg meyveden, ilkel yöntemlerle 12 saatte elde edilen yağ miktarı : 1 LİTRE.
100 kg yaş meyveden 60 kg kuru meyve, 30 kg iç badem, 27 kg kabuk, 3 kg iç badem ve sadece
1 kg yağ elde edildiğini düşünürseniz, satış fiyatının yüksekliğine hak verirsiniz .
Argan yağı mutfakta hafifliği ve hoş kokusu ile ünlü ahçıların tercihi.
Fransa’da “Michelin “ de 3 yıldızı olan şef Frederic Gagnaire bu konuda bakın neler diyor:
– Argan yağını daha çok çiğ olarak, salata ve soslarda kullanıyorum. Kokusu misk, kavrulmuş fıstık, biraz da narenciyeyi anımsatıyor. Keskin, damakta kalıcı tadı var. Onu diğer yağlara tercih etmemin bir sebebi de bileşimindeki bol E vitamini. Sağlıklı beslenmek açısından bulunmaz bir besin oluşu.
Gagnaire ‘in önerdiği basit salata sosunda, 10 gr argan yağı, 10 gr ahududu sirkesi var.
Ahududu sirkesi yerine rahatlıkla nar ekşisi kullanabilirsiniz.
Yine 3 yıldızlı şeflerden, Guy Martin, servisten önce hemen her salatasına bir kaşık argan yağı gezdiriyor.Aynı şey pizza ve böreklerin servisinde de geçerli.
Fas’ta çok sevilen ve ekmeklere, kanapelere sürülerek özellikle aperatiflerde kullanılan sosun ismi: Amlou
Kavrulmuş ince çekilmiş badem, bal ve argan yağı karıştırılarak yapılıyor.
Berberi kavimlerde sevilen bir yemek (Begrir) bildiğimiz krepin başka bir versiyonu.
İnce irmik, un,süt, yaş maya, yumurta ile hazırlanan koyu kıvamlı hamur önce 2 saat dinlendiriliyor.Daha sonra tavada krepler hazırlanıyor.Yemeden önce her krebin üzeri
Argan yağıyla yağlanıyor, bir kaşık bal, bir kaşık badem tozu eklenerek ikram ediliyor.
Saklaması kolay. Serin, ışıksız ortamda 24 ay bozulmadan kalabiliyor.
Ağacın gövdesi odun ya da odun kömürü yapımına elverişli.Yaprakları ise mükemmel bir
Keçi yiyeceği. Kısacası her yönüyle kullanılabilen ve ekonomiye katkıları olan bu ağacın
Korunması ve üretimini arttırılması Fas Yönetimi ile Unesco’nun birlikte ele aldığı bir konu
Fidanın sınır dışına çıkarılması yasak.
Yiyecek maddesi olarak tüketilen argan yağı, kozmetikte de aranılan bir madde.
Cild ve saçlar için mükemmel bir bakım sağlıyor.
Aslında Argan yağına merakım Fas asıllı Fransız arkadaşımın gür, parlak simsiyah saçlarının sırrını öğrenmek için sorduğum soruyla başladı.
“Ben saçlarımı ayda bir – iki kez argan yağıyla beslerim” deyince araştırdım. Böylesine hoş bir yağın varlığını öğrendim.
Yolunuz kuzey Afrika ülkelerine düşerse (Fransa ve İtalya’da bol olduğunu biliyorum) ya saçlarınızı güzelleştirmek ya da salatalarınıza misk kokusu vermek için bir şişe argan yağı satın almayı ihmal etmeyin.
Elbette bütçenize göre. En küçük boy veya orta boy
Damak tadı düşkünleri için denemeye değer !
AMLOU
Berberiler buna bayılıyor
Fas’ta özellikle berberlerin ekmek üzerine sürerek yediği krema kıvamında bir çeşit reçel.
Çok bilinen ve çok sevilerek yenilen bu reçel’e (Fas Nutella )sı adı veriliyor.
Kavrulmuş bademin mis kokusu, bal ve Argan yağının iştah açan aroması birleşince damaklara hitap eden bir tat oluşuyor.
Genel olarak sabahları veya öğleden sonra naneli çayla yeniliyor.
Besin değeri olarak değerlendirilirse, E vitamini, Omega 9 ve 6 açısından zengin mükemmel bir enerji kaynağı. Antioksidan, yüksek tansiyonu dengeliyor, beyin hücrelerinin ve karaciğerin çalışmasında yararlı .
Faslıların iddiasına göre, E vitamini açısından en zengin bitkisel yağ Argan yağı. Zeytinyağının iki misli E vitamini içeriyor.
Amlou Tarifi :
Malzeme :
300 GR İÇ BADEM
80 ML ARGAN YAĞI
75 ML BAL
BİR ÇİMDİK TUZ
TARÇIN (arzuya bağlı)
Bademleri 160 C sıcaklıkla rengi hafifçe dönene kadar, 15-20 dakika kavurun.
Mutfak robotunda ince olacak şekilde çekin.
Argan yağını yavaş yavaş ekleyip krema kıvamına alana kadar karıştırın.
En so n tuz ve balı ekleyin.
Ekmek üzerine sürülecek kıvamda krema kıvamında bir reçel elde edersiniz.
Sevim Gökyıldız
