Türkiye’de Enerji Dönüşümünde Tarihi Eşik Aşıldı
Ankara, 10 Nisan – Küresel enerji düşünce kuruluşu Ember’ın yayımladığı “Türkiye Elektrik Görünümü 2024” raporuna göre, Türkiye elektrik üretiminde tarihi bir dönüm noktasına ulaştı. İlk kez rüzgar ve güneş enerjisi, yerli kömürden daha fazla elektrik üretti.
Yenilenebilir kaynaklar 2024’te toplamda 62 teravatsaat (TWh) elektrik üreterek yerli kömürün 47 TWh’lik üretimini geride bıraktı.
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, “Rüzgar ve güneşin yerli kömürü geride bırakması, Türkiye için çok önemli bir eşik. Bu durum, yenilenebilir kaynakların artık enerji güvenliğinin temel unsurlarından biri haline geldiğini gösteriyor,” dedi.
Güneş Enerjisinde Rekor Artış
2024’te güneş enerjisi üretimi bir önceki yıla göre yüzde 39 artarak 7,3 TWh’lik büyüme gösterdi. Sadece bu artış, Türkiye’nin 2018’deki toplam güneş enerjisi üretimine neredeyse eşit. Güneş kurulu gücü de 2022’deki 10,9 GW seviyesinden 2024 sonunda 19,8 GW’a yükseldi.
Fosil Yakıtların Payı 31 Yılın En Düşük Seviyesinde
Rapora göre kömür ve doğalgazdan elektrik üretimi hâlâ önemli seviyelerde olsa da düşüş eğilimi devam ediyor. 2024’te kömürün elektrik üretimindeki payı yüzde 35,6’ya, doğalgazın payı ise yüzde 19,4’e geriledi. Böylece fosil yakıtların toplam payı yüzde 55’e düşerek 1993’ten bu yana en düşük seviyeye indi.
2035 Hedefleri İçin Hızlı Büyüme Şart
Türkiye’nin COP29 sürecinde açıkladığı 2035 hedefleri, rüzgar ve güneş enerjisinin kurulu gücünü dört katına çıkarmayı öngörüyor. Ancak mevcut kurulum hızı, elektrik talebindeki artışı karşılamaya yetmiyor. Son beş yılda elektrik talebi 42 TWh artarken, rüzgar ve güneş enerjisindeki artış 31 TWh ile sınırlı kaldı.
Altyapı ve Politika Desteği Öne Çıkıyor
Raporda yer alan çözüm önerileri arasında şebeke altyapısının güçlendirilmesi, trafo merkezi yatırımları, hibrit santrallerin teşvik edilmesi ve yıllık ihalelerin daha işlevsel hale getirilmesi gibi adımlar öne çıkıyor. Ayrıca Türkiye’nin komşu ülkelerle elektrik bağlantılarını artırması, gelecekte elektrik ihracatı açısından da fırsatlar sunabilir.
Rüzgarda G7 Ülkelerinin Önünde, Güneşte Potansiyelin Gerisinde
Türkiye, rüzgar enerjisinde elektrik üretimindeki yüzde 11’lik payla Fransa ve İtalya gibi bazı G7 ülkelerinin önünde yer alsa da güneş enerjisinde henüz potansiyelini tam olarak değerlendiremiyor. Güneş potansiyeli Türkiye’ye yakın olan İtalya, İspanya ve Yunanistan’da bu oran yüzde 14 ila 22 arasında değişiyor.
