Türkiye asgari ücretliler ülkesi

Eskiden fakir ama maaşıyla geçinebilen çalışanlar vardı

Çalışanlar ve emekliler için yoğun bir 10 günü geride bıraktık…

Zira milyonlarca çalışan ve emekli için 2024 yılında tek gelir kaynakları olan ücretlerin belirlendiği bir süreç kaldı geride…

Ne oldu bu süreçte? Öncelikle asgari ücretle çalışan 7 milyon kişi için bu yıl alacakları maaş, yani asgari ücret belli oldu.

Türkiye tarihinin en sıkıntılı biçiminde belirlenen asgari ücreti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından açıklandı.

Neden böyle? çünkü asgari ücretin nasıl belirleneceğinin sınırları yasa ile çizilmiş. Dört toplantı yapılıyor, kimlerin katılacağı, toplantının nelerde yapılacağı kimi, kimin nasıl temsil edeceği yasa ile belli olmasına karşın tüm teamüller göz ardı edildi.

Öncelikle 7 milyon çalışan ama dolaylı olarak 16 milyon çalışanın ücreti, iktidar partisinin binasında belirlendi.

Çalışma Bakanı 2024’te uygulanacak net asgari ücretin 17 bin 2 lira olduğunu açıkladı. Net asgari ücrete yüzde 49 artış yapılmış oldu.

Asgari ücretin son iki yılda olduğu gibi iki kez değil bu yıl bir kez artırılacağı da ısrarla belirtildi.

İşçi kesimi açıklanan miktara şerh koydu, 18 bin lira istediğini ve yılda iki kez artırılması gerektiğini belirtti.

Türkiye asgari ücretliler ülkesi

Bu miktar aslında adından da anlaşılacağı gibi asgari bir miktar olmasına karşın bizde durum bu değil. Avrupa Birliği ülkelerinde çalışanların yüzde 4 ile 16 arasında asgari ücretle çalışırken bizde çalışanların yüzde 54’ü asgari ücret civarı ücret alıyor. Bu nedenle asgari ücret, hem miktarı hem zam oranıyılda kaç kez yapılacağı açısından tüm ülke için oldukça önemli…

Yapılan yüzde 49’luk artış, hızlı artan enflasyon karşısında kayıpları gidermeye yönelik önemli bir adım olsa da asgari ücret belirlenir belirlenmez zamlar da gelmeye başladığından bu sağlanan artış en çok iki -üç ay hissedilir sonra yine aynı tas aynı hamam…

Emekli eli böğründe bekliyor

Asgari ücrete yüzde 49 zam gelince, emekliler de biraz sevinir gibi oldu. Neden, çünkü her ne kadar SSK ve Bağkur, emeklisi gerçekleşen enflasyon kadar zam alacak olsa da geçen yıl en düşük emekli aylığını 7 bin 500 liraya çıkaran iktidar emekliler arasında dengeyi bozmuş sonra bu dengenin yeniden kurulacağına yönelik açıklamalar yapmışlardı. Ancak bu iyileştirme düzenlemeleri geçen yıl yapılmamıştı…

Şimdi belki yapılabilir beklentisi vardı ama gün bu gün oldu ve emekliye 3 Ocak’ta açıklanan enflasyon verisiyle ortaya çıktı ki yapılacak zam yüzde 37,6… Ve tabi ki bu zam kök aylıklara yapılacak. Eğer kök aylıklar 7 bin 500 liranın altındaysa alacağı miktar daha düşük olacak…

Belki en düşük aylığı artırırlar, belki memurlara yaptıkları gibi 10 bin liranın altına seyyanen bir  miktar ekleme yapabilirler ama şimdiye kadar açıklanmış bir durum yok. Gerçi maaşların ayın 15’inden sonra yatacağını düşünürsek hâlâ bir umut var diyebiliriz.. Ne de olsa umut fakirin ekmeği…

Şimdi gelelim fakir ama maaşla geçinilebilen eski zamanlara…

Bunu niye yazdık… Şundan… Şimdi asgari ücret yüzde 49 arttı ve koskoca 17 bin 2 lira olduya… Peki ne oldu… Asgari ücret 20 yılda 15 cumhuriyet altını kadar değer kaybetti…

2003 yılında yıllık geliriyle 25,4 cumhuriyet altını alabilen asgari ücretli 2023 yılının sonlarında 9,5 cumhuriyet altını alabilir haldeydi. Asgari ücretin cumhuriyet altını karşısında en değerli olduğu 2005 yılında alınabilen cumhuriyet altını sayısı 31,5 olmuştu.

2003 yılında yıllık ortalama tam altın 121 lirayken asgari ücret yıllık ortalama 3 bin 72 liraydı ve asgari ücretli 25,4 tam altın alabiliyordu.

Cumhuriyet altın fiyatı 2005 yılında ortalama 133,38 liraya yükselmesine karşın asgari ücretlinin bir yıllık ücreti olan 4 bin 200 lira ile 31,5 cumhuriyet altını alınabiliyordu.

Sonraki yıllarda asgari ücret, altın karşısında sürekli değer kaybetti. Yıllık alım gücü olarak 24 ile 10 cumhuriyet altını arasında seyreden asgari ücret en dramatik değer kaybını 2022 yılında yaşadı.

2022 yılında asgari ücret Ocak ve Temmuz’da artırılmasına karşın, asgari ücretlinin yıllık ortalama geliri ile alabildiği altın sayısı 8,9 oldu.

2023 yılın ortalama fiyatlarla 11,8 altın alabilen asgari ücretli Kasım ayında yalnız 9,5 altın alabilir durumdaydı.

Bugüne gelirsek dün itibariyle yıllık ücreti 204 bin 24 lira olan asgari ücretli, bir yıllık maaşıyla en fazla 14,7 altın alabilir… Yani 2003 yılından tam 10 altın az… Bu miktar yıl sonunda ne olacak hep beraber göreceğiz…

Diğer ücretlilere gelince…

Araştırma şirketi İpsos’un yaptığı bir araştırmaya göre çalışanların üçte ikisi çalıştığı şirketten, aldığı maaştan memnunmuş. Ancak maaşından memnun olan her 100 çalışandan 63’ü alım güçlerinin düştüğünü belirtiyor.

Ücretinden memnun olmayanlar arasında alım gücünün düştüğünü belirtenlerin oranı ise yüzde 90’ı aşıyor.

İki yıl önce maaşının en fazla dörtte biri ile kirasını ödeyebilenlerin oranı yüzde 64 iken, yani 100 çalışandan 64’ü maaşının çeyreğini kiraya veriyorken bu oran bu yıl yüzde 17’ye gerilemiş. Yani geri kalan 47 kişi  ya daha düşük maaş alıyor ya da ev kiraları çok yükseldiği için kiraya daha fazla para ayırmak zorunda…

Yani bir beyaz yakalı için tek başına kirada oturmak hayal gibi bir şeye dönüşmüş durumda.

Bugüne kadar araba alamamış her 100 çalışandan 65’i bugünden sonra araba almanın kendileri için çok düşük bir ihtimal olduğu görüşünde.

Ev alabilmenin uzak bir ihtimal olduğunu söyleyenlerin oranı  ise yüzde 71.

Her 100 beyaz yakalı çalışandan 75’i asgari ücretin olması gerektiğinden daha az olduğuna inanıyor.

Yaklaşık her üç beyaz yakalı çalışandan ikisi asgari ücretteki artışın kendi maaşlarını da olumlu etkilediğini düşünüyor. Yani normal beyaz yakalı çalışan, mavi yakalı asgari ücretliye müteşekkir…

Deniz Demir

 

Paylaş

Son Yazılanlar

Yeşilin, suyun, bulutların şehri: Giresun

Buzullar eriyor, deniz seviyesi yükseliyor, yeryüzünde büyük miktarlarda su kütleleri buharlaşıp atmosfere karışıyor ve sıcaklık-basınç farkından dolayı şiddetli rüzgarlar meydana geliyor. Küresel ısınma sadece hava

FED kararı ve enflasyon beklentisi

Borsa İstanbul geçen haftayı yüzde 2.51 kayıp ile 10138 puandan kapattı. 10 bin puan seviyesi dikkatle izlenecek. Çıkışın devamı için 10 bin puan üzerinde kalıcı

Boyumu aşmadan “candide”

Bütün bir hafta sonu nereden aklıma takıldıysa, ‘’mümkün olan dünyaların en iyisi’’ diye bir cümle takıldı. Okuduğum her kitabı hemen hatırlayabilecek bir belleğim hiç olamadı.

Servis Ücreti Ne Kadar Olmalı ?

Gün geçmiyor ki, dışarıya adım attığımız an itibariyle insanların maruz kaldığı fahiş fiyat politikasında şikayet gelmesin.  Mesele artık başka bir boyuta geldi. Sadece bir fincan

Salgından korunmak için nasıl beslenmeli?

Salgınların farkı, bağışıklık sistemi ile ilişkileri̇ İnsanoğlunun oluşumundan itibaren birçok istenmedik, ani, ailenizden derinden gelen olaylarla karşı karşıya geldi. Bu olayların neler olduğuna bakılırsa deprem,