Toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki çabalarıyla tanınan iş insanı Murat Yeşildere, eğitimden iş hayatına, sanattan politikaya kadınların üstlendikleri rollere dair yazılar ve güncel araştırma verilerin yer aldığı “Eyvah CEO Doğuruyor” kitabında, eşitlik savunucusu bir erkeğin gözlerinden toplumsal cinsiyet eşitliğini sorguluyor. Murat Yeşildere ile telif gelirinin tamamı “Yanındayız Derneği”ne bağışlanan kitabından hayatı algılayış biçimine keyifli bir sohbet gerçekleştirdik.
Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?
İstanbul’da doğdum; Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun oldum. Lisans eğitimi ardından Manchester Üniversitesi UMIST (University of Manchester Institute of Science and Technology)’de İşletme Ekonomisi dalında yüksek lisans derecesini aldım. Profesyonel kariyerimi Egon Zehnder firmasının küresel kıdemli ortaklarından birisi olarak sürdürüyorum.
Ayrıca yönetimde çeşitliliğin ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması konularında gayret gösteriyorum; halka açık şirketlerde kadın yönetim kurulu üyelerinin sayısının artırılması (BKD-Bağımsız Kadın Direktörler ve yüzde 30 Kulübü Türkiye insiyatifi), kadın yöneticilerin yönetim kuruluna mentorlük alarak hazırlanması (Yönetim Kurulu’nda Kadın) ve profesyonel iş kadınlarının yönetimde etkinliğinin artması (PWN Türkiye) alanlarında farklı inisiyatiflere destek veriyorum.
Toplumsal cinsiyet eşitliğini erkek farkındalığını artırarak sağlamak
Son olarak da 40 erkeğin bir araya gelerek, toplumsal cinsiyet eşitliğini erkek farkındalığını artırarak sağlama amacıyla kurulan Yanındayız derneğinin hem kurucuları arasında yer aldım hem de kurucu Yönetim Kurulu’nda görev yaptım. Şu anda da Yanındayız Derneği Yönetim Kurulu Üyesi, yüzde 30 Kulübü Türkiye İnisiyatifi Kurucu Yönetim Kurulu Üyesi, Wtech (Teknolojide Kadın Derneği) Kurucusu ve Danışma Kurulu Üyesi, Arya Girişim Kadın Yatırım Fonu Danışma Kurulu üyesi olarak görev yapmaya devam ediyorum.
“Eyvah CEO Doğuruyor”un kapağındaki “M. Yeşildere” şeklindeki imzanız ve ince göndermeyle başlayalım mı?
Bildiğiniz gibi kadın yazarların kendi isimleriyle yazmaya “cüret etmesi” diyeyim, maalesef ki çok uzun zaman alıyor. Örneğin “Harry Potter” serisinin geçmişi çok uzak değil; son 25 yılı konuşuyoruz. Harry Potter’ın yazarından ismini kitabın üzerine “J. K. Rowling” şeklinde koymasını istiyorlar. Bir kadının yazdığı anlaşılırsa “Eser hak ettiği karşılığı bulamayacak” noktasındalar.
Enteresan olan, çeşitlilik konusunda farkındalık artmaya başlayınca kadın yazarlara olan talep de arttı ve dünyada birçok erkeğin ismini böyle kullanmaya başladığı bir döneme geldik. Dolayısıyla erkek olduğunu tam olarak ifade etmeden yazmaya çalışanlar var, ben de bu konuya dikkat çekmek için imzayı böyle attım.
Kitabın genişletilmiş yeni baskısında okuyucuları neler bekliyor?
Toplumsal cinsiyet eşitliğini ele aldığım kitap, benim yaklaşık 20 yıllık çabamın, merakımın, tutkumun sonucunda ortaya çıktı. Kitaba ismini veren Marissa Mayer’in başına gelen yaşanmış hikayeden başlayarak, kadınların iş hayatında karşılaştığı durumların zaman zaman ders, zaman zaman da ilham verici olduğunu düşünüyorum.
2018’den bu yana düzen daha da eşitsiz
Kitabın ilk yayınlandığı 2018 yılından bu yana dünya çok değişti. Özellikle salgın ve sonrasında daha da eşitsiz hale gelen bir düzenden bahsedebiliriz. Genişletilmiş dördüncü baskıda, öncelikle toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilgilenmek ve güncel verilere ulaşmak isteyenleri düşünerek, yazıların tamamındaki istatistik, araştırma, anket gibi verileri güncelledim.
Bu kapsamda başta iş hayatında, siyasette, ekonomide, eğitimde olmak üzere toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini gözler önüne seren güncel verileri okurlarla paylaşıyorum. Eyvah CEO Doğuruyor’un masalarında, kitaplıklarında, evlerinde hemen ulaşıp, güncel bilgilerler beslenebilecekleri bir kitap olmasını arzuladım. Buna ek olarak on beşe yakın yeni yazıda, özellikle salgında kadın liderlerin göstermiş oldukları başarılı performansı örneklerle detaylandırmaya çalıştım.
“Şefkatli Liderlik” başta olmak üzere kadın liderlerin hayatı güzelleştirebilmek ve karmaşık problemleri çözebilmek için sunabilecekleri farklı yaklaşımları, yaşanmış hikayelerle genişletilmiş baskıda paylaştım.
Kitabın telif geliri Yanındayız Derneği’ne bağışlanıyor. Peki Yanındayız Derneği’nden de bahsedebilir miyiz biraz?
Söylediğiniz gibi kitabımın ve aynı adlı podcast kanalımın telif ve sponsoruluk gelirlerini Yanındayız Derneği’ne bağışladım. Yanındayız Derneği 2018 yılında, hayatın farklı alanlarından gelen, benim de aralarında bulunduğum kırk erkeğin, kadın hakları savunucusu Nur Ger’in inisiyatifi ile bir araya gelerek, kurdukları bir dernek. Bugün üye sayısı 120’ye yaklaşıyor ve üyelerinin dörtte biri de kadınlardan oluşuyor.
Yanındayız Derneği’nin kuruluş amacı, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği mücadelesini erkeklerin yoğun olduğu kahvehane, stadyum, berber dükkanı, kışla ve hatta yönetim kurullarında, erkek farkındalığını arttırarak vermek. Derneğin kuruluş felsefesi, topluma örnek olacak erkeklerin davranışları ve söylemleri ile, erkeklerin zihnini, dilini ve aksiyonlarını değiştirmek üzerine yapılandırıldı.
Dernekte yönetimde yer aldığım dönemlerde de sonrasında da Dernek için tutkulu bir gayret ile mücadele ettim. Bu arada paylaşmaktan mutluyum; Yanındayız Derneği’nin toplumsal cinsiyet eşitsizliği yaratan söylemlerin karşısında net duruş sergilemesi ve kadınların, erkeklerin sahip olduğu hak ve fırsatlara sahip olması için erkeklerin aktif savunuculuk yapması için 31 Mayıs’ta Yönetim Kurulu Başkanlığı’na güçlü bir ekiple aday oldum.
Yanındayız Derneği’nin daha geniş bir üye ve destekçi tabanına ulaşması, kurumsal yönetim yapısının güçlenmesi yeni dönemde odaklanacağım konuların başında gelecek. Derneğin devam eden önemli projelerinin yanına yenilerini ekleme konusunda yaklaşık iki aydır, yeni yönetim ekibimizle çalışıyoruz. İki yıllık görev süremizin sonuna kadar üye sayısının iki kat daha arttığı, güçlü bir profesyonel ekip ile yetkilendirilmiş yönetim ve icra kurulları ile sınırlarını zorlayan örnek bir inisiyatifi oluşturmanın yol haritasını tamamladık.
Bundan sonraki hedefleriniz nelerdir?
İlk kitabım “Eyvah CEO Doğuruyor!”da olabildiğince farkındalığı arttırmak adına çeşitlilik, kapsayıcılık, bilinçsiz önyargılar, kadın-erkek eşitliği gibi kavramların etrafında, verileri de aktararak yaşanmış hikâyeleri paylaştım. Şu anda tasarladığım, daha fazla liderleri ve liderliği merkeze alan bir çalışma yapmak. Toplumun, hayatın farklı alanlarından insanların ilgi çekici ve ders ya da ilham alıcı liderlik hikâyelerini detaylandırarak yazmaya çalıştım. İkinci kitabımın ilk taslağını yayıncım ile paylaştım, karşılıklı çalışmaya devam ediyoruz. Arzum 2023 yılı bitmeden, ikinci kitabımın yayınlanması…
En büyük hayalim ise, “CEO’ların doğurduğu bir Türkiye’de” yaşamak. Hem Yanındayız Derneği hem de benim kendi kişisel çabalarım, bunu sağlayacak ortamı yaratmaya yönelik olmaya devam edecek.
Binnur Musaoğlu
